Telefon nömrənizi spam zənglərdən qorumaq
Naməlum nömrədən gələn zənglər, «endirim» mesajları, sizin xəbəriniz olmadan əlavə olunduğunuz qruplar. Bunlar təsadüfi deyil — nömrəniz haradasa yazılıb və oradan yayılıb.
Nömrə haradan yayılır
Bir il ərzində orta hesabla nömrə bu yerlərə düşür:
- Elan saytında satış elanı — nömrə açıq mətn kimi görünür.
- Mağaza endirim kartı üçün doldurulan anket.
- Çatdırılma sifarişi və onlayn qeydiyyatlar.
- Müsabiqə və sorğular.
- Tanışlıq və oyun tətbiqləri.
Bunların hər biri ayrılıqda təhlükəsiz görünür. Problem ondadır ki, məlumat bazaları əl-əl gəzir və bir yerdən sızan siyahı onlarla şirkətə çatır.
Nə üçün geri qaytarmaq olmur
Şəkli və ya yazını silmək olar, nömrəni isə yox. O, artıq başqasının siyahısındadır. Yeganə əsl həll nömrəni dəyişməkdir — bu isə bütün hesabları, bank bildirişlərini və kontaktları yenidən qurmaq deməkdir.
Ona görə düzgün yanaşma qorunmaqdır, sonradan təmizləmək deyil.
Sadə qayda
Əsas nömrəniz yalnız üç yer üçündür: yaxınlarınız, bank və dövlət xidmətləri. Qalan hər yerdə birdəfəlik nömrə və ya e-poçt işlədin.
Bu, çətin görünə bilər, amma praktikada bir neçə manatlıq məsələdir. Elan verirsinizsə elan üçün ayrıca nömrə götürün, birdəfəlik qeydiyyatda isə virtual nömrə kifayət edir.
Telefonda edə biləcəkləriniz
- iPhone: Tənzimləmələr → Telefon → «Naməlum zəngləri sustur».
- Android: Telefon tətbiqi → Tənzimləmələr → «Spam və zəng ekranı».
- WhatsApp: Tənzimləmələr → Məxfilik → Qrupa əlavə etməyi «Kontaktlarım» ilə məhdudlaşdırın.
- Telegram: Məxfilik → Telefon nömrəsi → «Heç kim».
Bunlar mövcud axını azaldır, amma nömrənin yayılmasını dayandırmır. Yayılmanı yalnız nömrəni yazmamaqla dayandırmaq olar.
Nömrənizin sızıb-sızmadığını necə bilmək
- Sizə adınızla müraciət edən naməlum zənglər gəlirsə — nömrə bir anket vasitəsilə yayılıb.
- Xəbəriniz olmadan qruplara əlavə edilirsinizsə — nömrə açıq siyahıdadır.
- Eyni günün içində bir neçə fərqli operatordan zəng gəlirsə — siyahı bir neçə şirkətə satılıb.
Eyni qayda e-poçt üçün də işləyir
Nömrə ilə eyni problem e-poçtda da var, sadəcə orada həll daha ucuzdur. Əsas ünvanınızı hər yerə yazmaq əvəzinə ikinci pulsuz ünvan açın və qeydiyyatlarda onu işlədin.
Bəzi e-poçt xidmətləri ünvanınıza əlavə söz yazmağa imkan verir. Belədə hər sayta ayrıca ünvan verirsiniz və spam gələndə onun haradan sızdığını dəqiq bilirsiniz.
Yeni nömrə alanda
Nömrəni dəyişməli olsanız, ilk günlərdə qurduğunuz vərdiş növbəti beş ili müəyyən edir.
- Yeni nömrəni yalnız yaxınlarınıza, banka və dövlət xidmətlərinə verin.
- Bütün qeydiyyatları e-poçt üzərindən qurun.
- Elan və satış üçün ayrıca birdəfəlik nömrə işlədin.
- Anketlərdə nömrə xanası məcburi deyilsə, boş buraxın.
Növbəti dəfə nə etməli
- Nömrə istəyən hər sahədə özünüzə sual verin: bu adam məni geri necə tapacaq?
- Cavab «e-poçtla» ola bilirsə, nömrə yazmayın.
- Nömrə mütləqdirsə və qarşı tərəf tanış deyilsə, birdəfəlik nömrə işlədin.
- Əsas nömrənizi yalnız uzunmüddətli və rəsmi münasibətlərdə verin.
Tez-tez verilən suallar
Bir şirkətdən imtina etmək olar, amma nömrə onlarla bazada olduğu üçün bu, axını tam dayandırmır.
Bəli, amma müvəqqəti. Yeni nömrəni də hər yerə yazsanız, bir ildən sonra vəziyyət təkrarlanır.
Ölkədən asılı olaraq bir neçə manat. Bir elan üçün bu, aylarla davam edən zənglərdən ucuzdur.